Stanowisko Krajowej Rady Notarialnej z dn. 10 kwietnia 2026 r.

Krajowa Rada Notarialna jako ustawowy reprezentant notariatu, w związku z pojawiającymi się w przestrzeni publicznej wypowiedziami i stwierdzeniami, wyjaśnia, że zgodnie z przepisami ustawy - Prawo o notariacie notariusze są uprawnieni do sporządzania protokołów notarialnych, dokumentujących przebieg różnego rodzaju czynności i zdarzeń, mogących wywoływać skutki prawne. Zakres tych czynności lub zdarzeń ma charakter otwarty i nie ogranicza się do zamkniętego katalogu ustawowego. 

Należy podkreślić, że protokoły notarialne mają charakter dokumentacyjny. Notariusz, sporządzając na żądanie stron protokół notarialny, nie dokonuje wiążącej oceny skutków prawnych protokołowanych zdarzeń. Jego zadaniem jest bezstronne odzwierciedlenie przebiegu czynności lub zdarzenia w żądanym przez uczestników zakresie, w tym również istotnej treści składanych przez uczestników oświadczeń. 

Sporządzanie protokołów notarialnych, stanowiących zgodnie z art. 79 ustawy - Prawo o notariacie jedną z czynności, do których powołany jest notariusz, służy zapewnieniu stronom możliwości udokumentowania okoliczności mogących mieć znaczenie prawne, w sposób wiarygodny i urzędowy. Stąd protokół notarialny nie kreuje skutków prawnych zdarzeń, których dotyczy, lecz stanowi ich urzędowe udokumentowanie, korzystając jako dokument urzędowy z domniemania zgodności z prawdą i mogąc stanowić istotny środek dowodowy. Ocena skutków prawnych danych zdarzeń lub oświadczeń należy do właściwych organów, w szczególności do sądów. Notariusz, sporządzając protokół, nie zastępuje tych organów ani nie wkracza w ich kompetencje. 

Krajowa Rada Notarialna zwraca się z apelem o powstrzymywanie się od pochopnych komentarzy dotyczących roli i funkcji notariusza, a także od rozpowszechniania krzywdzących i deprecjonujących opinii. Notariat pełni w systemie prawnym ściśle określoną, ustawową funkcję, a czynności notariuszy nie mają charakteru uznaniowego ani opiniotwórczego, lecz są oparte na obowiązujących przepisach prawa. Krytyka oparta na niepełnym zrozumieniu tej roli może prowadzić do nieporozumień oraz podważać zaufanie do instytucji, jaką jest notariat. 

Zwracamy również uwagę, że zgodnie z ustawą - Prawo o notariacie, w zakresie dokonywanych czynności notarialnych notariusz działa jako osoba zaufania publicznego, korzystając z ochrony przysługującej funkcjonariuszom publicznym. Oczekujemy od wszystkich uczestników debaty publicznej zachowania odpowiedzialności i rozwagi w formułowaniu opinii na temat działalności notariuszy oraz poszanowania roli, jaką pełnią oni w systemie prawnym. 

Krajowa Rada Notarialna stanowczo sprzeciwia się wszelkim przejawom hejtu, mowy nienawiści, agresji i niegodnego traktowania notariuszy w życiu publicznym, w tym w mediach tradycyjnych i społecznościowych. Próby podważania godności osobistej i zawodowej notariuszy stanowią naruszenie godności i funkcji całego notariatu.