X

Używamy plików cookies aby ułatwić korzystanie z naszych serwisów. Jeśli nie wyrażają Państwo zgody by pliki cookies były zapisywane na dysku należy zmienić ustawienia swojej przeglądarki.

Spółka cywilna

Jak wskazano wyżej udział notariusza przy zawieraniu umowy spółki cywilnej i jej zmianach ogranicza się do sytuacji wnoszenia (wycofywania) wkładu do spółki w postaci nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego oraz do sytuacji zawierania umowy spółki cywilnej w formie aktu notarialnego, bez względu na przedmiot wkładu - na żądanie stron.

Częstsze w praktyce są sytuacje związane ze zmianą składu osobowego takich spółek, których wspólnicy są współwłaścicielami (współużytkownikami wieczystymi) nieruchomości na zasadach wspólności łącznej wspólników spółki prawa cywilnego (wspólność bezudziałowa). W tych przypadkach zmiany składu osobowego (np. wystąpienie wspólnika, przystąpienie nowego wspólnika) powodują konieczność zawierania umów o przeniesienie całej nieruchomości (prawa użytkowania wieczystego całej nieruchomości) wchodzącej w skład majątku wspólnego dotychczasowych wspólników, ze strony tych dotychczasowych wspólników na rzecz aktualnych wspólników, ponieważ nie istnieje możliwość rozporządzania samym „udziałem” pojedynczego wspólnika.

Spółka z o.o.

Zawiązanie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wymaga formy aktu notarialnego pod rygorem nieważności. Również każda zmiana umowy spółki (lub aktu założycielskiego w przypadku spółki jednoosobowej) wymaga uchwały wspólników umieszczonej w protokole sporządzonym przez notariusza. Nie dotyczy to jedynie przypadków zmiany polegającej na podwyższeniu kapitału zakładowego, które następuje na podstawie dotychczasowych postanowień umowy (aktu założycielskiego) spółki, określających kwotę tego podwyższenia i termin jego dokonania. W tym trybie możliwe jest jedynie takie podwyższenie kapitału zakładowego, w ramach którego zostaje ono objęte przez dotychczasowych wspólników w stosunku do przysługujących im dotąd udziałów w kapitale zakładowym spółki. W sytuacjach podwyższenia kapitału zakładowego wymagających protokołowanej notarialnie uchwały, wymagane jest również objęcie nowych udziałów lub objęciu podwyższenia wartości istniejących udziałów w kapitale zakładowym dokonane w formie aktu notarialnego - zarówno przez nowego wspólnika (który składa jednocześnie w tej samej oświadczenie o przystąpieniu do Spółki), czy też przez dotychczasowego wspólnika.

W przypadku pokrywania udziałów w kapitale zakładowym lub podwyższonym kapitale zakładowym spółki z o.o. wkładem niepieniężnym, w zależności od przedmiotu tego wkładu, czyli aportu może być wymagana szczególna forma notarialna. Jeżeli przedmiotem aportu jest przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego, minimalną forma jest forma pisemna z notarialnie poświadczonymi podpisami, natomiast w przypadku wnoszenia nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego niezbędne jest sporządzenie aktu notarialnego.

W spółce z ograniczoną odpowiedzialnością zbycie udziału lub jego części (o ile umowa to dopuszcza) powinno być dokonane w formie pisemnej z podpisem notarialnie poświadczonym.

W przypadku gdy wszystkie udziały spółki przysługują jedynemu wspólnikowi albo jedynemu wspólnikowi i spółce, a jednocześnie jest on zarazem jedynym członkiem zarządu takiej spółki, czynność prawna między tym wspólnikiem a reprezentowaną przez niego spółką wymaga formy aktu notarialnego. O każdorazowym dokonaniu takiej czynności prawnej notariusz zawiadamia sąd rejestrowy, przesyłając wypis aktu notarialnego.

Na koniec należy zauważyć, iż jednym ze sposobów spowodowania rozwiązania spółki jest uchwała wspólników o rozwiązaniu spółki lub o przeniesieniu siedziby spółki za granicę.

Spółka akcyjna

Jednym z elementów tworzenia (zawiązywania) spółki akcyjnej jest sporządzenie i podpisanie statutu, które wymaga formy aktu notarialnego pod rygorem nieważności. Ponadto, w przypadku zawiązywania spółki z wykorzystaniem w statucie możliwości określenia jedynie kapitału minimalnego lub maksymalnego, przed zgłoszeniem spółki do rejestru, zarząd składa w formie aktu notarialnego oświadczenie o wysokości objętego kapitału zakładowego, mieszczącej się w granicach określonych w statucie.

Zgoda na zawiązanie spółki akcyjnej i brzmienie statutu oraz na objęcie akcji przez jedynego założyciela, albo założycieli lub łącznie z osobami trzecimi powinna być wyrażona w jednym lub kilku aktach notarialnych.

Jeżeli akcjonariusze w zamian za akcje wnoszą wkłady niepieniężne, albo, gdy dla spółki przed zarejestrowaniem ma być nabyte jakiekolwiek mienie na podstawie innych czynności prawnych, należy w akcie notarialnym wymienić osoby wnoszące wkłady lub zbywców nabywanego mienia, przedmiot wkładu lub nabywanego mienia oraz rodzaj i wysokość wynagrodzenia lub zapłaty, a w tym przypadku w sporządzanych aktach notarialnych o zawiązaniu spółki powinno być stwierdzone, że każdy z przyszłych akcjonariuszy podpisujących akt, zapoznał się ze sprawozdaniem założycieli oraz opinią biegłego rewidenta, jeżeli była wymagana.

W przypadku, gdy wszystkie akcje spółki przysługują jedynemu akcjonariuszowi, albo jedynemu akcjonariuszowi i spółce, a jednocześnie akcjonariusz ten jest zarazem jedynym członkiem zarządu spółki, czynność prawna między tym akcjonariuszem, a reprezentowaną przez niego spółką wymaga formy aktu notarialnego. O każdorazowym dokonaniu takiej czynności prawnej notariusz zawiadamia sąd rejestrowy, przesyłając wypis aktu notarialnego.

W przypadku spółki akcyjnej udział notariusza w dalszej działalności zarejestrowanej spółki jest szerszy, niż w przypadku spółki z o.o. Nie tylko każda zmiana statutu, dokonywana na podstawie uchwały wspólników (akcjonariuszy), ale także każda inna uchwała Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy, niezależnie od tego, czego dotyczy, dla swej ważności musi zostać zamieszczona w protokole sporządzonym przez notariusza.

Spółka jawna

Podobnie jak przy zawieraniu umowy spółki cywilnej, tak i przy zawiązywaniu spółki jawnej i jej zmianach udział notariusza ogranicza się do sytuacji wnoszenia (wycofywania) wkładu do spółki w postaci nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego oraz do sytuacji zawierania umowy spółki jawnej w formie aktu notarialnego - na żądanie stron.

Natomiast w odróżnieniu od spółki cywilnej zmiana składu osobowego spółki jawnej, która jest właścicielem (użytkownikiem wieczystym) nieruchomości , polegająca na przeniesieniu na inną osobę ogółu praw i obowiązków wspólnika nie wymaga formy szczególnej innej niż pisemna i jest możliwa, gdy umowa spółki jawnej tak stanowi.

Spółka komandytowa i komandytowo-akcyjna

Zarówno umowa spółki komandytowej (skrót sp. k.), jak i statut spółki komandytowo-akcyjnej (skrót S.K.A.) pod rygorem nieważności powinny zostać sporządzone w formie aktu notarialnego. Dotyczy to również wszelkich zmian takiej umowy, czy statutu. Oba rodzaje spółek powstają z chwilą wpisu do rejestru przedsiębiorców.

W tym miejscu wyjaśnienie wymagają dwa pojęcia: komplementariusz, to jest wspólnik, który odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczeń, oraz komandytariusz, którego odpowiedzialność jest ograniczona do wysokości sumy komandytowej (w spółce komandytowo-akcyjnej tym wspólnikiem jest akcjonariusz).

Jeżeli statut spółki komandytowo-akcyjnej dopuszcza przyjęcie do spółki nowego komplementariusza (oznacza to, że dotychczasowy akcjonariusz może uzyskać status komplementariusza, albo osoba trzecia może przystąpić do spółki w charakterze komplementariusza, za zgodą wszystkich dotychczasowych komplementariuszy) - wówczas oświadczenie nowego komplementariusza, a także oznaczenie wartości jego wkładów oraz zgoda na brzmienie statutu wymaga formy aktu notarialnego.

Krajowa Rada Notarialna
ul. Dzika 19/23
00-172 Warszawa

tel. (22) 635 78 40, (22) 635 07 83
fax. (22) 635 79 10
email: biuro@krn.org.pl

Valid XHTML 1.1Level Double-A conformance, W3C WAI Web Content Accessibility Guidelines 2.0
Opracowanie: RejNET
wygenerowano w czasie: 0.09 s.